Per 1 januari 2018 geldt een verplichte zuivering van restwaterstromen. Zuiveringsinstallaties moeten gewasbeschermingsmiddelen dan voor minimaal 95 procent uit afvalwater verwijderen, voordat het wordt geloosd op het oppervlaktewater. Dit kan door individueel- of collectief (2021) zuiveren. Voor sommige middelen gelden nu al specifieke zuiveringsregels. Deze gaan in een aantal gevallen verder dan de genoemde 95%-zuivering. De voorschriften vinden hun oorsprong in de Europese Kaderrichtlijn Water uit 2000.

Het is altijd de bedoeling geweest om gewasbeschermingsmiddelen zo effectief mogelijk in te zetten om ziekten en plagen te beheersen en te bestrijden. Maximale aandacht voor de veiligheid van mens en milieu zijn daar onlosmakelijk mee verbonden. Hieronder vallen natuurlijk ook inspanningen om emissies van gewasbeschermingsmiddelen naar het milieu te voorkomen. In de praktijk lukt dat helaas niet altijd en kunnen er via restwaterstromen onbewust toch emissies optreden.

Kaderrichtlijn Water
De Europese Kaderrichtlijn Water, kortweg KRW, heeft als doel het bereiken van een goede chemische en ecologische waterkwaliteit van oppervlaktewateren. De goede ecologische toestand wordt uitgedrukt in de soorten en aantallen van specifieke flora en fauna die bij bepaalde typen water horen. De bescherming heeft betrekking op rivieren, meren, overgangswateren (getijdengebieden), kustwateren en grondwater.

Waterkwaliteit
De lidstaten moeten bij de EU periodiek rapporteren over de waterkwaliteit. Landen waarin de 'goede toestand' van het water nog niet is bereikt, moeten aangeven welke maatregelen zij gaan nemen om dit doel te bereiken. De termijn voor het bereiken van het doel was 2015, maar kan worden verlengd met maximaal twee periodes van zes jaar, waarmee de uiterste datum voor het behalen van het doel op 2027 komt.

Extra verplichtingen

Specifieke landen kunnen - om de KRW-doelen na uitstel alsnog te bereiken - extra verplichtingen opleggen aan partijen die de kwaliteit van het oppervlaktewater of grondwater negatief beïnvloeden. Voor Nederland betekent dit onder meer dat er zuiveringseisen komen te staan op de etiketten van gewasbeschermingsmiddelen; vanaf 2018 voor insecticiden, vanaf 2019 ook voor fungiciden.

Voor middelen die voor die tijd al aan de beurt zijn voor herregistratie of die nieuw worden toegelaten, kunnen de eisen al eerder worden aangescherpt. Dit kan leiden tot etiketbeperkingen met betrekking tot de hoeveelheden die gebruikt mogen worden per teelt of periode.

Momenteel zijn er twee soorten zuiveringseisen te vinden op etiketten (lees voor gebruik altijd het gehele etiket voor de exacte tekst per middel):

 1. Om in het water levende organismen te beschermen is het in bedekte teelten niet toegestaan om ongezuiverd filterspoelwater en drainwater op het oppervlaktewater te lozen. Het te lozen filterspoelwater en drainwater mag uitsluitend worden geloosd, nadat het geleid wordt door een werkende zuiveringsvoorziening. Eis hierbij is minimaal 95% zuivering van het water, voordat het geloosd mag worden.
  • Voorbeelden hiervan zijn: Abamectine (o.a. Vertimec Gold (13087N), Vectine Plus (13156N) en Parimco Abamectine Nieuw (13171N)), Pirimicarb (o.a. Pirimor spuitkorrel (5794N) en UPL Pirimicarb (12236N)) en Nomolt (9914N).

2. Voor de glastuinbouw wordt de verplichte zuivering van drain-, drainage- en filterspoelwater van toepassing bij lozing op het riool of oppervlaktewater. Bij deze middelen is de eis minimaal 95% of nog hogere zuivering!
  • Voorbeelden hiervan zijn: Imidacloprid (ten minste 99,5% zuivering) (o.a. Admire (11483N), Kohinor 700WG (13831N) en Wopro imidacloprid 70 (14644N), Calypso (12542N) (minimaal 95% zuivering) en sinds kort ook Pirimor rookontwikkelaar (5793N) (ten minste 99,5% zuivering). Deze middelen zijn alleen nog maar te koop via het CDG-gecontroleerde distributiesysteem. Voor de aankoop dient er eerst samen met de verkopende partij een formulier met een 'verklaring gebruik' te worden ingevuld en ondertekend.

 Voor alle hierboven genoemde middelen gelden de onderstaande regels voor de zuivering, genoemd op het etiket:

  • De zuiveringsvoorziening dient te bestaan uit één van onderstaande combinaties van technieken: H2O2 + MDUV + actief kool filter, H2O2 + LDUV + actief kool filter, Ozon + actief kool filter, of een andere door het bevoegd gezag gelijkwaardig verklaarde techniek;
  • De zuiveringsvoorziening wordt ten minste éénmaal per jaar op de goede werking gecontroleerd en onderhouden door een deskundige op het gebied van zuiveringsvoorzieningen;
  • Een bewijs van de controle en het onderhoud is binnen de inrichting aanwezig en op aanvraag direct te tonen.

 Momenteel wordt er hard gewerkt om zuiveringstechnieken goedgekeurd te krijgen voor gebruik in de praktijk. Tot die tijd kunnen de genoemde middelen dus alleen worden ingezet, als er helemaal geen ongezuiverd water geloosd wordt. De verwachting is dat de eerste technieken begin van de zomer goedgekeurd zijn voor gebruik.